Kod ODEXIMPL: -20% na linię Odexim przy pierwszym zamówieniu. Dostawa gratis w Polsce od 150 zł. Zobacz zestaw →
576 142 509
Objawy i rozpoznanie

Wykwity skórne - co warto wiedzieć?

Autorka: Iga Sztukowska, kosmetolog · Opublikowano: · Aktualizacja:

Temat główny: Nużeniec - objawy

Zdjęcie ilustracyjne do artykułu: Wykwity skórne - co warto wiedzieć

Wykwit skórny to każda widoczna zmiana na skórze: plama, grudka, krostka, pęcherzyk, łuska albo strup. Dermatolodzy dzielą je na pierwotne i wtórne, a przyczyny szukają po wyglądzie, miejscu i objawach, takich jak świąd. Wykwit swędzący, ropny lub trwający tygodniami powinien obejrzeć lekarz.

Wykwit skórny
każda widoczna zmiana na skórze
Podział
wykwity pierwotne i wtórne
Kto ocenia
dermatolog

Co to jest wykwit skórny?

Wykwit to zmiana widoczna na skórze, którą da się opisać wyglądem: kolorem, kształtem, wypukłością i treścią. Zmiany pierwotne powstają na dotąd zdrowej skórze, na przykład plama. Zmiany wtórne rozwijają się z nich albo po nich zostają, na przykład lichenifikacja, czyli pogrubienie skóry od drapania [3].

Wykwity o różnym wyglądzie mogą mieć cechy wspólne z objawami nużeńca, które opisano w tekście jak objawia się nużeniec.

Taki opis to pierwszy krok rozpoznania. Sam wygląd rzadko wystarcza, żeby nazwać chorobę, bo różne choroby dają podobne zmiany. Przykłady na twarzy opisuje też artykuł o wypryskach na twarzy.

Wykwit skórny to każda widoczna zmiana na skórze

Najczęstsze wykwity na twarzy

WykwitJak wyglądaPrzykład
PlamaPłaska zmiana koloru, bez wypukłościRumień, zaczerwienienie policzków
ZaskórnikZatkane ujście mieszka: otwarty (czarny) lub zamknięty (biały)Trądzik [6]
GrudkaMała, tkliwa, wypukła zmiana bez widocznej treści [6]Zmiany przy trądziku, różowatości i nużycy [2]
KrostkaBiała lub żółta zmiana z ropną treścią [6]Zapalenie mieszka włosowego [1]
PęcherzykMała zmiana wypełniona przejrzystym płynemNp. opryszczka, reakcja kontaktowa
ŁuskaŁuszczący się naskórekŁuszczenie wokół mieszków przy nużycy [2]
StrupZaschnięta wydzielina po uszkodzeniu skóryPo rozdrapaniu lub wyciśnięciu zmiany

Skąd bierze się swędzący wykwit skórny?

Świąd przy wykwicie ma wiele możliwych źródeł. Zapalenie mieszka włosowego może wynikać z infekcji, zatkania ujścia, podrażnienia albo choroby skóry, a rolę grają też reakcje na kosmetyki okluzyjne lub chemikalia [1]. Świąd opisano również przy nużycy [2].

Dlatego przy swędzącym wykwicie nie sięgaj po losowe maści i domowe sposoby. Zmiana wygląda wtedy inaczej, a lekarz ma trudniejsze zadanie.

Czy wykwity skórne mają związek z nużeńcem?

Czasem tak. Nużeniec to roztocze obecne na skórze niemal każdego dorosłego i zwykle bezobjawowe. Przy nadmiernym namnożeniu, czyli nużycy, opisano rumień, łuszczenie okołomieszkowe, świąd, a także grudki i zapalenie mieszków [2]. Nużyca może wyglądać podobnie do trądziku różowatego [5].

Dopasowanie wykwitu do przyczyny należy do dermatologa. Objawy nużycy zebrano w artykule nużeniec - objawy, a samo pojęcie wyjaśnia tekst o demodekozie.

Jedną ze zmian opisywanych na skórze jest rogowacenie, któremu poświęciliśmy artykuł rogowacenie naskórka - co warto wiedzieć.

Jak przygotować się do wizyty z wykwitem na twarzy

  1. Zrób zdjęcieSkóra zmienia się z dnia na dzień. Zdjęcie przy dobrym świetle pokaże lekarzowi, jak zmiana wyglądała na początku.
  2. Zapisz objawyKiedy się pojawiła, czy swędzi, piecze albo boli, czy wraca w tym samym miejscu.
  3. Wypisz, czego używaszKosmetyki, leki, domowe środki. Reakcja na jeden z nich bywa przyczyną zmiany.
  4. Nie wyciskaj i nie drapStrupy i nadżerki utrudniają rozpoznanie.

Wykwity skórne na twarzy

Warto

  • oczyszczać skórę letnią wodą i łagodnym środkiem [4]
  • chronić skórę filtrem SPF 30 lub wyższym [4]
  • umówić wizytę u dermatologa, gdy zmiana trwa kilka tygodni

Lepiej nie

  • nakładać na zmiany octu, czosnku ani innych domowych środków
  • stosować na zmiany maści, które zostały po kimś innym
  • ścierać zmian peelingami mechanicznymi, bo przy skórze skłonnej do różowatości zaleca się z nich rezygnować [4]
Kiedy nie czekać z wizytą

Zmiany z grudkami, krostami lub guzkami, które utrzymują się mimo prostej pielęgnacji, oraz zmiany bolesne lub szybko się powiększające powinien obejrzeć dermatolog [2]. Pilnej oceny wymaga też zmiana na skórze, która pęka, krwawi i nie goi się, albo reakcja po domowym środku: pęcherze, silny świąd, obrzęk.

Najczęstsze pytania

Co to jest wykwit skórny?
To każda widoczna zmiana na skórze, na przykład plama, grudka, krostka, pęcherzyk, łuska albo strup.
Jakie są wykwity pierwotne i wtórne?
Pierwotne powstają na zdrowej skórze, na przykład plama. Wtórne rozwijają się z pierwotnych albo po nich zostają, na przykład pogrubienie skóry od drapania [3].
Co oznacza swędzący wykwit skórny na twarzy?
Przyczyn jest wiele: zapalenie mieszków, reakcja na kosmetyk, trądzik, a przy nadmiernym namnożeniu roztocza także nużyca [1][2]. Ustala je lekarz.
Czy wykwity na twarzy mogą być od nużeńca?
Mogą, gdy roztocza namnożą się nadmiernie. Zwykle towarzyszą im zaczerwienienie, łuszczenie i świąd [2].

Źródła

  1. DermNet NZ: Folliculitis
  2. DermNet NZ: What is demodex?
  3. Mind Mapping as a Novel Method in Teaching the Morphology of Skin Lesions, J Adv Med Educ Prof, 2023
  4. The Role of Cosmetology in an Effective Treatment of Rosacea: A Narrative Review, Clin Cosmet Investig Dermatol, 2023
  5. DermNet NZ: Rosacea
  6. DermNet NZ: Acne vulgaris

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Odexim to linia marki Verdelove.

Iga Sztukowska

Iga Sztukowska, kosmetolog, absolwentka kosmetologii na AWFiS w Gdańsku. Specjalizuje się w pielęgnacji skóry problematycznej i tworzeniu receptur dermokosmetyków. Profil autorki

Przeczytaj też

BestsellerZestaw Odexim304 zł z kodem: 243,20 zł
Dodaj