Nużeniec - objawy

Jakie są objawy nużeńca na skórze?

Na twarzy opisuje się łuszczenie okołomieszkowe, zaczerwienienie, wrażliwą skórę i świąd. Mogą się pojawiać grudki, wyprysk, zapalenie mieszków i przebarwienia [1].

Podstawy opisuje artykuł czym jest nużeniec, a o tym, jak wygląda leczenie nużeńca, przeczytasz osobno. Powieki omawia nużeniec oka.

Osobna postać to pityriasis folliculorum: szorstka, „papierowa” skóra z pieczeniem lub podrażnieniem. W dermatoskopie widać białe kolce zatykające ujścia mieszków [1].

Gdy zmiany są poza twarzą, sprawdź, czy nużeniec bywa na plecach i ciele. Rozkład na czole, nosie i policzkach pokazuje mapa twarzy przy nużeńcu.

Czy nużeniec zawsze daje objawy?

Nie. Roztocza ma większość dorosłych, a u osób z prawidłową odpornością bywają bezobjawowe [6]. Wykrycie roztoczy bez objawów nie jest wskazaniem do leczenia [2]. O nużycy mówimy dopiero wtedy, gdy nadmierne namnożenie idzie w parze z objawami [4][6].

Dlaczego u jednych pojawiają się objawy, a u innych nie, nie jest do końca jasne. Wśród czynników wymienia się wiek, obniżoną odporność, zaburzenia mikrobiomu i wyższe pH skóry [4][6].

Jakie objawy daje nużeniec na powiekach?

Wymienia się świąd, pieczenie, uczucie ciała obcego, łzawienie, zlepione lub skorupkowate rzęsy, suchość, wydzielinę i zaczerwienienie. Zdarza się zmienna ostrość widzenia i ból [2] [3].

Znakiem charakterystycznym są kołnierzyki (cylindryczny łupież) u nasady rzęs. Przewlekłe zapalenie może prowadzić do nawracających jęczmieni i gradówek [3]. Objawy ze strony oka wyjaśnia artykuł nużeniec oka.

Kiedy objawy są cięższe?

Poza łuszczeniem i zaczerwienieniem opisuje się grudki, krosty, guzki, a rzadziej ziarniniaki, zwłaszcza przy obniżonej odporności [1][6]. Wyróżnia się postać pierwotną, czyli niewyjaśnioną kolonizację z przewlekłymi zmianami zapalnymi (m.in. pityriasis folliculorum, postać nodulocystyczna, zapalenie powiek), i postać wtórną u osób z inną chorobą skóry lub układową [6].

Większe ryzyko cięższej postaci mają osoby z HIV, leczone immunosupresyjnie, z cukrzycą i chorobą nerek [1][4]. U nich zmiany ocenia lekarz, a nie pielęgnacja domowa.

Nos, uszy, brwi, broda i skóra głowy

Do typowych miejsc roztoczy należą czoło, policzki, boki nosa, rzęsy i przewody słuchowe [1]. W uchu opisano „szron nużycowy” i zapalenie ucha zewnętrznego jako stany ze zwiększoną liczbą roztoczy [1]. O objawach na brwiach, brodzie i skórze głowy wiadomo niewiele.

Osobne teksty: nużeniec w nosie, nużeniec uszny, nużeniec brwi, na brodzie i na głowie.

Czy objawy wystarczą do rozpoznania?

Nie. Objawy są nieswoiste, a podejrzenie nużeńca rośnie, gdy nawracają mimo zwykłego leczenia [2]. Roztocza może mieć każdy, więc bez badania nie wiadomo, czy to one odpowiadają za zmiany. Jak wygląda badanie: jakie badanie wykonać.

U chorych na trądzik różowaty roztoczy bywa więcej [4], ale to nie znaczy, że każda różowatość jest nużycą. Różnicę opisuje tekst o demodekozie.

Czy dzieci mają objawy nużeńca?

Rzadko. U dzieci poniżej 5 lat nużeniec występuje sporadycznie [1], a w jednym zestawieniu roztocza miało 13% osób w wieku 3-15 lat wobec 69% w grupie 31-50 lat [2]. Namnażanie rośnie w okresie dojrzewania, gdy zwiększa się wydzielanie łoju [3]. Swędzące, zaczerwienione powieki lub skóra u dziecka mają więc częściej inną przyczynę. Ocenia je pediatra, dermatolog lub okulista. Osobny tekst poświęciliśmy dzieciom: nużeniec u dzieci.

Czy objawy mogą nasilić się w trakcie leczenia?

Po doustnej iwermektynie opisano możliwą reakcję „die-off”, czyli czasowe nasilenie objawów [4]. Doustna iwermektyna bywa stosowana w ciężkich przypadkach [1]. Zawsze zgłoś lekarzowi nasilenie objawów po rozpoczęciu leczenia. Przegląd leczenia: nużeniec - leczenie.

Najczęstsze pytania