Kwas azelainowy - pochodzenie, właściwości i zastosowanie
Temat główny: Składniki
Kwas azelainowy ma dowody w trądziku różowatym, a nie w usuwaniu nużeńca. Przegląd Cochrane pokazał jego przewagę nad placebo w różowatości [1]. Nie ma danych o tym, by zmniejszał liczbę roztoczy. W linii Odexim kwas azelainowy jest składnikiem kremu na rano, a Odexim to kosmetyki, nie leki.
- Nazwa INCI
- Azelaic Acid
- Dowody
- trądzik różowaty, nie nużeniec
- Gdzie w Odexim
- krem na rano
Czym jest kwas azelainowy?
Kwas azelainowy (INCI: Azelaic Acid) to kwas dikarboksylowy, który występuje w zbożach, między innymi w pszenicy, życie i jęczmieniu. Jest znany z dermatologii i z kosmetyków.
Trzeba odróżnić dwie sytuacje. Lek z kwasem azelainowym stosuje się według wskazań z ulotki, a kosmetyk ma składnik w skali pielęgnacyjnej. Dowody z jednej sytuacji nie przenoszą się automatycznie na drugą.
Kwas azelainowy: lek, kosmetyk, nużeniec
| Obszar | Co wiadomo |
|---|---|
| Trądzik różowaty (lek) | Przegląd Cochrane z 106 badań: kwas azelainowy lepszy od placebo, wysoka jakość dowodów [1]. |
| Preparaty dostępne w aptece | Skinoren krem 20% (trądzik pospolity i przebarwienia) oraz Skinoren Rosacea żel 15% (grudkowo-krostkowy trądzik różowaty, od 18. roku życia); oba są dostępne bez recepty [2][3]. |
| Kosmetyk dla skóry z różowatością | Przegląd z 2023 roku wymienia kwas azelainowy wśród pożądanych składników takich kosmetyków [4]. |
| Redukcja nużeńca | Brak wiarygodnych badań. Mechanizm przeciwroztoczowy nie jest udokumentowany. |
Czy kwas azelainowy usuwa nużeńca?
Kwas azelainowy ma uznane miejsce w terapii trądziku różowatego. To nie znaczy, że zmniejsza liczbę Demodex. Rozpoznanie i wybór leczenia należą do dermatologa.
Czy kwas azelainowy może uczulać?
Przy żelu z kwasem azelainowym często opisuje się pieczenie i świąd po zastosowaniu [3]. Nowy kosmetyk z aktywnym składnikiem wprowadzaj stopniowo, a przy silnym pieczeniu, obrzęku lub wysypce przerwij stosowanie i skontaktuj się z lekarzem.
Szerzej o lekach pisze artykuł leki na nużeńca.
Kwas azelainowy w praktyce
Można
- czytać ulotkę leku z kwasem azelainowym i stosować według niej
- pytać dermatologa o różowatość i nużycę
- oddzielać lek od kosmetyku z tym składnikiem
Lepiej nie
- traktować kosmetyk jako zamiennik leku
- łączyć wiele kwasów naraz bez konsultacji
- stosować preparatów w okolicy oczu wbrew instrukcji
Dlaczego kwas azelainowy pojawia się przy nużeńcu?
Trądzik różowaty i zwiększona liczba roztoczy często idą w parze, ale nie wiadomo, czy roztocza wywołują różowatość, czy mnożą się w już zmienionej skórze [5]. Skoro kwas azelainowy pomaga w różowatości, jest chętnie wymieniany także przy nużeńcu. To wnioskowanie pośrednie, a nie wynik badania na roztoczach. Więcej: trądzik różowaty.
W kremie na rano linii Odexim kwas azelainowy występuje razem z witaminą E i betainą. Oba składniki mają osobne artykuły.
Najczęstsze pytania
Kwas azelainowy na nużeńca - czy działa?
Kwas azelainowy uczulenie - czy to możliwe?
Kwas azelainowy na co?
Skąd pochodzi kwas azelainowy?
Źródła
- van Zuuren E.J. i wsp.: Interventions for rosacea, abridged updated Cochrane systematic review, Br J Dermatol, 2015
- Medycyna Praktyczna: Skinoren - krem
- Medycyna Praktyczna: Skinoren Rosacea - żel
- The Role of Cosmetology in an Effective Treatment of Rosacea: A Narrative Review, Clin Cosmet Investig Dermatol, 2023
- El-Moamly A., El-Swify O.: Raising awareness of Demodex mites: a neglected cause of skin disease, Infection, 2025
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Odexim to linia marki Verdelove.
Magdalena Mazana, mgr inż., absolwentka Technologii Chemicznej na Politechnice Gdańskiej oraz studiów podyplomowych z jakości i bezpieczeństwa produktów kosmetycznych na Uniwersytecie Łódzkim. Tworzy formuły kosmetyczne i ocenia bezpieczeństwo produktów. Profil autorki
Przeczytaj też
Leki na nużeńca - czy działają szybko i skutecznie?
Leki na nużeńca: iwermektyna, metronidazol, permetryna i inne. Co mówią badania, co jest na receptę i dlaczego o leczeniu decyduje dermatolog lub okulista.
Czytaj artykuł
Trądzik różowaty - przyczyny, objawy, leczenie
Trądzik różowaty a nużeniec: co wiadomo o związku roztocza z różowatością, jak wygląda postać oczna i u mężczyzn oraz kiedy iść do dermatologa lub okulisty.
Czytaj artykuł
Rumień na twarzy - jak z nim walczyć?
Rumień i rumieńce na twarzy: czym różni się zaczerwienienie przemijające od trwałego, kiedy to różowatość lub nużyca, co robić na co dzień i kiedy iść do lekarza.
Czytaj artykuł